Ders Kodu ve Adı

: 0612232, 0612220, 0612208,  İSTATİSTİK

Dersin Türü

Ders Dönemi

Kredisi

: Zorunlu

: Güz

: (2+0)

Dersi Veren Öğretim Elemanı

Bölüm / Anabilim Dalı

: Yrd. Doç. Dr. Zeki  DOĞAN

: Zootekni/ Biyometri ve Genetik/ Biyometri

Dersin Amaç ve Hedefleri

: Bu dersin amacı; lisans eğitimi alan öğrencilere, parametrik istatistik yöntemlerini öğretmektir.

Hafta

Konu Başlığı

İçerik

1. Hafta

İstatistiğin tanımı ve temel kavramlar

İstatistik genel, bilimsel ve örnekten elde edilen bilgilere bağlı olarak üç şekilde tanımlanmaktadır. Dersin bu kısmında istatistiğin tanımlanması, temel kavramlardan veri, değişken, ölçüm skalaları, populasyon, parametre, örnek terimlerinin açıklanması ile istatistik biliminin verilerin değerlendirilmesi ve kullanım alanlarına göre bölümleri anlatılmaktadır.

2. Hafta

Frekans Tabloları

Şekiller ve Grafikler

İstatistik bilimi verilerin değerlendirilmesi alanında deskriptif ve analitik istatistik olmak üzere iki bölüme ayrılır. Deskriptif istatistik yöntemleri içerisinde en çok kullanılan yöntem frekans tablolarıdır. Dersin bu kısmında frekans tablolarının hazırlanması, şekiller ve grafiklerden ise histogram, poligonlar, çizgi ve eğri grafikleri, bölünmüş daire grafikleri ve nüfus pramitleri anlatılmaktadır.

3. Hafta

Yer ölçüleri ve hesaplanması

Araştırma ve inceleme sonucu elde edilen veri yığınlarının sayı doğrusu üzerinde merkezileştiği yeri belirten değerler yer ölçüleri olarak tanımlanmaktadır. Dersin bu kısmında yer ölçülerinden; aritmetik, tartılı, geometrik ve harmonik ortalamalar ile medyan ve modun hesaplanması ve yorumlanması  anlatılmaktadır

4. Hafta

Dağılış ölçüleri ve hesaplanması

Araştırma ve inceleme sonucu elde edilen veri yığınlarına ait varyasyonun durumu ve şeklini tespit etmek için kullanılan değerler dağılış ölçüleri olarak tanımlanmaktadır. Dersin bu kısmında dağılış ölçülerinden değişim genişliği,  mutlak ortalama ayrılış ölçüsü, varyans, standart sapma, standart hata ve varyasyon katsayısı ile çarpıklık ve basıklık ölçülerinin hesaplanması ve yorumlanması anlatılmaktadır. 

5. Hafta

1. Ara Sınav

sınav yapılmaktadır.

6. Hafta

Kesikli populasyon dağılışları

-Binom dağılışı

-Poisson dağılışı

Araştırma ve inceleme sonucunda adlandırma ve derecelendirme ölçeği ile elde edilen veriler kesikli populasyon dağılışlarına uyum göstermektedir. Dersin bu kısmında kesikli dağılışlardan, iki sonuçlu ve n defa tekrar eden olayların uyum gösterdiği binom dağılışı ile belirli bir zaman aralığı, uzunluk, alan ve hacimde nadir meydana gelen olayların uyum gösterdiği poisson dağılışı anlatılmaktadır.

7. Hafta

Sürekli  populasyon dağılışlar

- Standart normal dağılış,

-Kesikli dağılışlara normal dağılış yaklaşımı.

Araştırma ve inceleme sonucunda aralık ve oran ölçeği ile elde edilen veriler sürekli populasyon dağılışlarına uyum göstermektedir. Dersin bu kısmında sürekli dağılışlardan normal dağılış ve ortalaması sıfır ve varyansı bir olan standart normal dağılış anlatılmaktadır.

8. Hafta

Tahminler

- Nokta tahmini

- Güven aralıklarının tahmini

Populasyondan çekilen örnekler üzerinde istatistik metotlar uygulanılarak elde edilen sonuçlar populasyona genelleştirilir, bu metotlar karar teorisi içerisinde incelenir, karar teorisi de tahminler ve hipotez testleri olmak üzere ikiye ayrılır. Dersin bu kısmında tahminler konusunda nokta tahmini ve özellikleri ile büyük ve küçük örneklere ait güven aralıklarının tahmini uygulamalı olarak anlatılmaktadır.

9. Hafta

Hipotez testleri

- Z ve t istatistiklerini kullanarak bir gruba ait verilerin test edilmesi

Karar teorisinin önemli bir dalı hipotez testleridir. Populasyon hakkında karar verilirken önce hipotez kurulur, sonra hipotezin testine imkan verecek örneklemeler yapılır. Dersin bu kısmında tek bir gruba ait büyük ve küçük örnekli hipotez testlerinin uygulaması ve yorumlaması yapılmaktadır.

10. Hafta

2. Ara Sınav

Sınav yapılmaktadır.

11. Hafta

- Z ve t istatistiklerini kullanarak iki guruba ait verilerin karşılaştırılması,

İki gruba ait ortalamalar karşılaştırırken varyansların homojen ve değişken dağılışının normal olması gerekir. Bununla birlikte karşılaştırılacak gruplar bağımlı veya bağımsız olabilirler, varyanslar bilinir veya bilinmeyebilir ayrıca örnek büyüklükleri farklı olabilir. Dersin bu kısmında bütün bu şartlar göz önünde bulundurularak iki ortalama arasındaki farkın testi için geliştirilen Z ve t dağılışları kullanılarak, grup karşılaştırılması ve eşleme testlerinin uygulaması ve yorumlanması anlatılmaktadır.    

12. Hafta

Khi-kare analizi

Kalitatif nitelikteki anket yolu ile elde edilen verilerin analizinde khi-kare analizi kullanılır. Khi-kare analizinin mantığı beklenen ve gözlenen frekanslar arasındaki farkın test edilmesidir. Dersin bu kısmında khi-kare analizi kullanılarak uyum testi, bağımsızlık testi ve bağımlılık katsayısının hesabı ve yorumlanması yapılmaktadır.

13. Hafta

Regresyon analizi

İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkinin fonksiyonel olarak ifadesi regresyon analizinin konusudur. Dersin bu kısmında basit doğrusal regresyon modellerine ait parametre tahminleri ve regresyon katsayısının önem testi anlatılmaktadır.

14. Hafta

Korelasyon analizi

İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkinin sayısal olarak ifadesi korelasyon analizinin konusudur.  Korelasyon katsayısı –1 ile + 1 değerleri arasında yer alır. Dersin bu kısmında korelasyon katsayısının tahmini ve önem testi anlatılmaktadır.

Faydalanılan Kaynaklar

1. YILDIZ, N., 2004, İstatistiğe Giriş,, Aktif Yayınları, ERZURUM.

2. MANN, P. S., 1995. Statistics for businis and economics, Eastern Connecticut State Universty. John Wiley& Sons Inc.

3. DÜZGÜNEŞ, O., KESİCİ, T., GÜRBÜZ, F., 1993. İstatistik Metotları , Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yayınları no: 861, Ders Kitapları Yayın No:229, ANKARA.

4. AKAR, M., ŞAHİNLER, S., 1993.  İstatistik, Ç. Üniv. Ziraat Fak. Genel Yayın No:74, Ders Kitapları Yayın No:7,  ADANA.

5. KAYAALP, G.T., ÇANKAYA, S.  2003.   İstatistik. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Genel Yayın No : 258, Ders Kitapları Yayın No : A-84 ADANA.